Tijdens onze roadtrip door Italië kwamen we vanuit de vlakke omgeving van Venetië stad ineens terecht in een compleet andere wereld. Binnen een uur veranderde het landschap van uitgestrekte velden naar hoge bergen. De wegen kronkelden omhoog langs kleine dorpen en door stadjes. Al bij de eerste stop in het ommuurde plaatsje Venzone, voelden we dat Friuli-Venezia-Giulia (Google Maps locatie hier), iets bijzonders had.
De rust, de ruimte en de natuur maakten meteen indruk. Dit is een regio waar je nog kunt hiken zonder drukte, waar watervallen en bergmeren je verrassen om de volgende bocht en waar de bergen even indrukwekkend zijn als in de Dolomieten, maar met veel minder mensen. Voor ons was Friuli een onverwachte afwisseling van de roadtrip tot dusver in Italië. Daarom vertellen we je in dit artikel meer over deze regio: wat je niet mag missen, welke plekken je absoluut moet zien en welke activiteiten je hier écht moet beleven!
Venzone
Al bij aankomst in Venzone valt de indrukwekkende stadsmuur op. Binnen de muren wandel je door smalle straatjes en over pleinen waar fietsers neerploffen voor iets te drinken. Het stadje is klein, maar daardoor perfect om even rond te dwalen en de sfeer op te snuiven.
Venzone is uitgeroepen tot een van de mooiste stadjes van Italië en heeft de status van Nationaal Monument. Dat komt omdat de stad in 1976 volledig werd verwoest door een zware aardbeving en daarna opnieuw is opgebouwd in middeleeuwse stijl. Het resultaat: een zeldzaam bewaard gebleven ommuurd stadje dat je zo mee terug neemt in de tijd.
Rivieren, meren en watervallen
Kajakken op de Tagliamento
Een van de leukste manieren om Friuli te ervaren is vanaf het water. Met Scuola Kayak Friuli maakten wij een tocht van zo’n 8 kilometer over de Tagliamento rivier, tussen Portis di Venzone en Ospedaletto di Gemona. Afhankelijk van het seizoen kan de rivier kalm zijn of juist wat wilder, waardoor de ervaring ook geschikt is voor zowel beginners als gevorderden.
Op het water lieten we ons meevoeren door de stroming, omringd door indrukwekkende bergpieken zoals de Monte Amariana en de Julische Alpen. Het kraakheldere, lichtblauwe water was zó uitnodigend dat we onderweg zelfs op een rots klommen om een frisse duik te nemen. Toen wij er waren, eind augustus, was de rivier rustig genoeg om te oefenen met sturen en spelen in de stromingen. Na drie uur op de rivier kwamen we enthousiast en opgeladen terug, met het gevoel dat we de regio op een unieke manier hadden leren kennen.
En alsof dat nog niet genoeg was, is de basis van de kajakschool ook een fijne plek om te zijn. Bij Le Risorgive del Pradulin in Portis di Venzone vind je een kiosk en twee helderblauwe bronnen waar je na afloop heerlijk kunt ontspannen. Het is de perfecte plek om je avontuur af te sluiten.
Lees ook: Valle d’Aosta | Wat je moet zien en doen in de Italiaanse vallei
De Slizza kloof
De Slizza kloof is inmiddels een populaire activiteit in Friuli, maar dat is niet voor niets. Het wandelpad leidt je langs houten trappen en bruggetjes diep de kloof in, waar de rivier zich al eeuwen door de rotsen heeft gesneden. Beneden zie je het helderblauwe water van de Slizza tussen de steile wanden.
Het is een plek die uitnodigt om even stil te staan, foto’s te maken en misschien zelfs je voeten in het frisse water te steken. Zwemmen kan ook, al moet je dan wel even doorbijten, de temperatuur is behoorlijk koud.
De route is eenvoudig te bereiken en goed te volgen. Houd er rekening mee dat de afdaling via trappen makkelijk gaat, maar dat de terugweg omhoog pittiger is. Het mooiste moment om hier te zijn is wanneer er zon in de kloof valt en het water nog blauwer lijkt. In de ochtend is het vaak rustiger, later op de dag wordt het sneller druk.
De Fusine meren
De Fusine meren behoren tot de mooiste plekken van Friuli. Het Lago Superiore en Lago Inferiore liggen in een kom tussen de Julische Alpen en hebben een opvallend blauwe kleur die meteen uitnodigt om de paden erlangs te verkennen. Vanaf de waterkant kijk je recht omhoog naar de imposante Mangart-rotswand die boven de meren uitsteekt.
Tip: Benieuwd waar wij mee fotograferen? Bekijk dan het display hieronder.
De Fujifilm X-T5 met 16-80 is de ultieme all-round wereldreis camera. Deze camera is door zowel consumentenbond als Tweakers.net meermaals uitgeroepen tot de beste systeemcamera die te koop is. Zelfs op de automatische stand voel je je zowaar ineens een professionele fotograaf!
- De best geteste camera
- Fantastische foto's
- 6.2K Video
- 5 jaar garantie
Rondom de meren kun je eenvoudige wandelingen maken, ideaal om de omgeving rustig in je op te nemen. Onderweg kom je enorme rotsblokken tegen die hier door gletsjers zijn achtergelaten, sommige zo groot als een klein flatgebouw.
Wie meer uitdaging zoekt, kan omhoog naar Rifugio Luigi Zacchi. Het pad vraagt wat klimwerk, maar blijft goed begaanbaar. Bij de hut wacht een fijne plek voor lunch en uitzicht. Ga je nog verder omhoog, dan begint het echte klauteren en word je beloond met een panoramisch zicht over de valleien, de Julische Alpen én de meren beneden in verschillende tinten blauw.
De Goriuda waterval
De Goriuda waterval is eenvoudig te bereiken: vanaf de parkeerplaats wandel je in tien minuten er naartoe. Het water komt rechtstreeks uit de Canin-bergen, na een lange tocht door grotten en kloven, en stort hier naar beneden in een groene kom.
Wat de plek extra bijzonder maakt, is dat je achter de waterval kunt lopen. Zeker in de zomer is dat een verfrissende ervaring. Houd er wel rekening mee dat het hier in het hoogseizoen druk kan zijn. Toch is dit een stop die je niet wilt overslaan: kort, makkelijk bereikbaar en indrukwekkend genoeg om onderweg even mee te pakken.
Bergen en hoogtes
Montasio Plateau
Op het Montasio Plateau ervaar je de natuur en proef je de producten die hier vandaan komen. Terwijl je omhoog wandelt zie je de koeien rustig grazen op de alpenweides, met steeds beter uitzicht op de Jôf di Montasio en de Canin in de verte. De wandeling is niet zwaar en onderweg kom je langs plekken waar je even kunt stoppen voor een drankje. Afhankelijk van de tijd en je energie kun je er een korte tocht van ongeveer een uur maken, of juist een langere en uitdagendere hike naar de omliggende hutten en bergtoppen.
Boven op het plateau ligt Malga Montasio, waar al sinds de 13e eeuw de bekende Montasio-kaas wordt gemaakt. Deze kaas heeft een beschermde DOP-status en je kunt er verschillende soorten van proeven. Een aanrader is de Frico, een lokaal gerecht waarbij de kaas wordt gesmolten en krokant gebakken.
Ben je er rond lunchtijd, ga dan zeker hier eten of bestel tenminste een kaasplankje. Naast de boerderij is een klein winkeltje waar je kaas en andere producten kunt kopen. Na het proeven weet je precies wat je lekker vindt en kun je er thuis nog eens van genieten.
Mount Canin
Vanuit Sella Nevea pak je de kabelbaan omhoog naar Rifugio Gilberti, een ideale uitvalsbasis om de omgeving van de Canin te verkennen. Vanaf hier kijk je uit over Slovenië en het Montasio Plateau, en je voelt direct hoe indrukwekkend de hoogtes zijn.
Een toegankelijke wandeling is het Mirabila-pad, dat je in zo’n half uur naar de Bila Pec-zadel brengt. Vanaf dit uitzichtpunt zie je de Jôf di Montasio en het plateau in volle glorie. Wie meer uitdaging zoekt, kan vanaf hier langere en zwaardere tochten maken.
Het landschap is bijzonder: je loopt tussen witgrijze rotsen maar overal tussendoor groeit fris groen en kleurrijke bloemen. Met een beetje geluk hoor je het fluitje van een marmot. Het contrast tussen de kale pieken en de bloemen maakt deze hike een van de meest indrukwekkende in Friuli.
Mount Lussari
Mount Lussari ligt op 1.800 meter hoogte en voelt als een balkon boven Friuli. Vanaf hier kijk je uit over een indrukwekkend decor van bergtoppen, waaronder de Jôf di Montasio, de Jôf Fuart en de Mangart. Het was alsof er een enorm schilderij voor ons lag, zo mooi dat je ogen er nauwelijks van konden wijken.
Je bereikt de top met de kabelbaan vanuit Camporosso, een rit die op zichzelf al een ervaring is door de snel stijgende hoogtemeters. Boven vind je een hoogste bergdorp van de regio, met een kleine kerk, cafés en terrassen. Het is de perfecte plek om neer te strijken met een stuk apfelstrudel terwijl je blijft genieten van het panorama. In de winter verandert dit in een populair skigebied, maar in de zomer zijn het juist de rust en de uitzichten die indruk maken.
Waar verblijven in Friuli
Malborghetto & Valbruna liggen precies goed tussen de Slizza kloof, Mount Lussari en Mount Canin. Je zit hier midden in de bergen, maar toch met voldoende voorzieningen en rust om na een actieve dag te ontspannen. Een perfecte keuze als uitvalsbasis voor wie Friuli actief wil ontdekken.
- Hotel Saisera (middenklasse)
Traditioneel berg- en wandelhotel met comfortabele kamers. Dicht bij de kabelbaan naar Mount Lussari, dus handig voor dagtochten. Goede prijs-kwaliteit voor actieve reizigers. - Hammarack Hotel (luxe)
Modern en stijlvol hotel met wellness en panoramisch uitzicht. Een plek om na een dag hiken of skiën helemaal tot rust te komen. Kleinschalig, luxe en persoonlijk. - Kile Alpine Resort (luxe)
Designchalets in een bosrijke setting, met veel privacy en comfort. Midden in de natuur, maar toch vlak bij Malborghetto. Ideaal als je rust en stijl wilt combineren.
Tarvisio is de grootste plaats in de regio en daardoor ideaal voor wie meer voorzieningen zoekt. Vanuit hier zit je zo bij de Fusine meren en de kabelbaan naar Mount Lussari, en je vindt er volop restaurants, winkels en een levendige sfeer. Omdat hier veel meer accommodaties te vinden zijn, vind je in Tarvisio ook de meeste budgetopties.
- Hotel Rosengarten (middenklasse)
Kleinschalig hotel met nette kamers en een gezellig restaurant. Centrale ligging in Tarvisio, met wandel- en fietsmogelijkheden vlakbij. Comfortabel en praktisch voor een meerdaags verblijf. - Hotel Haberl (budget)
Eenvoudig maar netjes hotel met een vriendelijke sfeer. Ideaal voor wie vooral buiten actief is en een betaalbare slaapplek zoekt. Op loopafstand van het centrum van Tarvisio. - Adriatico Rooms (budget)
Basisaccommodatie met eenvoudige kamers. Lage prijzen, maar voldoende comfort voor een kort verblijf. Perfect als je vooral overdag in de bergen bent en ’s avonds alleen een bed nodig hebt.
Hoe bereik je de Friuli-Venezia Giulia regio?
Je kunt Friuli-Venezia Giulia opnemen in een roadtrip door Italië, zoals wij deden, maar de regio is ook prima als bestemming op zichzelf. Bereiken kan met de trein, het vliegtuig, de bus of een huurauto.
Met de trein
De snelste route loopt via de ICE, met opstap in Amsterdam, Utrecht of Arnhem. Je reist via Duitsland naar München of Oostenrijk en stapt in Villach over; een uur later ben je in Udine. De totale reistijd is 14 tot 16 uur. Vind je dat te lang, dan kun je onderweg overnachten in München, Salzburg of Villach. Via NS International boek je je hele traject in één keer, inclusief de trein van je woonplaats naar het opstapstation. Dat maakt de reis comfortabel, duurzaam en stressvrij.
NS International heeft de laatste jaren het aanbod flink uitgebreid en de website verbeterd. Het is daarom al jaren onze go-to website voor treinreizen in Europa. We hebben het meermaals gebruikt voor trips naar onder andere Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Italië, maar ook naar Denemarken en zelfs Noorwegen.
- Duurzaam reizen
- Geen boekingskosten online
- Overzichtelijke website
Met het vliegtuig
De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Triëst en Venetië Marco Polo, beide op zo’n anderhalf tot twee uur rijden. Vanuit Nederland en België vlieg je rechtstreeks naar Venetië, Treviso en soms Triëst met maatschappijen als KLM, Transavia, EasyJet of Ryanair. Vluchten vergelijk je eenvoudig via Skyscanner. Vertrek je vanuit Nederland, regel dan ook je parkeren bij het vliegveld vooraf, bijvoorbeeld via Parkos.
Met de bus
De goedkoopste optie is de internationale bus. Met FlixBus reis je vanuit Nederlandse steden via München en Oostenrijk naar Udine of Triëst. De reistijd is langer (20 uur of meer), maar tickets zijn voordelig en je hoeft nauwelijks over te stappen.
Huurauto
Voor het verkennen van Friuli is een huurauto eigenlijk onmisbaar. Of je nu met de trein of het vliegtuig aankomt, een auto geeft je de vrijheid om bergmeren, dorpen en wandelgebieden te bereiken die met het openbaar vervoer lastig toegankelijk zijn. Via Sunny Cars en Discover Cars huur je eenvoudig een all-in auto, inclusief verzekeringen. Zo rijd je zorgeloos de bergen in, langs watervallen en door kleine dorpjes.
Tot slot
Friuli-Venezia Giulia bleek een verrassende regio in Italië. Binnen korte tijd rijd je van sfeervolle dorpen naar indrukwekkende berglandschappen en van turquoise meren naar kloven en watervallen. Het is een gebied dat nog altijd in de schaduw staat van de Dolomieten, maar daardoor juist rust en ruimte biedt. Voor wie houdt van hiken, natuur en het ontdekken van plekken waar nog niet iedereen komt, is Friuli een bestemming die je eigenlijk niet mag overslaan. En dat hoeft niet alleen als onderdeel van een rondreis door Italië: deze regio is ook perfect als vakantie op zichzelf, juist omdat je er dagenlang kunt wandelen, proeven en genieten zonder dat het ooit verveelt.
