Kazachstan | Mangystau en het Ustyurt plateau – buitenaardse landschappen en slapen onder de sterren
Toen we onze reis door Kazachstan aan het plannen waren, was er eigenlijk één gebied waar we het meest nieuwsgierig naar waren: Mangystau en het Ustyurt Plateau. Foto’s van kilometers lange krijtrotsen en canyons in alle kleuren hadden ons overtuigd. Als er één plek was waarvoor we naar Kazachstan wilden, dan was het deze.
Op Wereldreizigers.nl vervolgen we hier onze rondreis door Kazachstan. Na Astana vliegen we naar Aktau, de uitvalsbasis voor een meerdaagse tocht door Mangystau en het Ustyurt Plateau. Daarna sluiten we de reeks af rond Almaty. Alle praktische tips voor reizen naar Kazachtstan, zijn ook behandeld.
Hier lees je over vier dagen met een 4×4 door een van de meest afgelegen gebieden van Kazachstan: krijtrotsen, kleurrijke canyons en een nacht onder de sterren in een yurt.
Aktau, het startpunt
Vanuit Astana vliegen we naar Aktau, een stad aan de Kaspische Zee. Heel eerlijk: voor de stad zelf hoef je hier niet naartoe. Aktau is vooral de uitvalsbasis voor een meerdaagse tocht door Mangystau en het Ustyurt Plateau. En precies daarvoor waren wij hier.
Reizen door Mangystau en het Ustyurt plateau
Mangystau en het Ustyurt Plateau ontdek je eigenlijk het beste met een lokale gids en een 4×4. Natuurlijk kun je zelf een terreinwagen huren, maar veel bezienswaardigheden liggen ver uit elkaar en de routes zijn lang niet altijd duidelijk. Soms zijn er helemaal geen wegen en volg je niets meer dan bandensporen door de steppe.
Wij kiezen voor een vierdaagse tour en achteraf zijn we daar erg blij mee. Onze chauffeur kent het gebied als zijn broekzak en weet precies waar de mooiste uitzichtpunten liggen.
Zodra we Aktau verlaten, verandert het landschap langzaam. De bebouwing verdwijnt en maakt plaats voor een eindeloze vlakte. Kilometers lang zien we niets anders dan steppe. Af en toe loopt er een kudde kamelen of zien we een paar paarden, maar verder is het vooral leeg.
Torysh – Valley of Balls
Onze eerste stop is meteen een bijzondere. Midden op de steppe liggen honderden grote ronde stenen verspreid over het landschap. Alsof een reus hier ooit met knikkers heeft gespeeld. Dit is Torysh, beter bekend als de Valley of Balls.
Hoe de stenen precies zijn ontstaan, daar zijn de meningen nog altijd over verdeeld. De meeste geologen denken dat ze miljoenen jaren geleden op de bodem van een oerzee zijn gevormd. Hoe dan ook, het blijft een vreemd gezicht.
We wandelen tussen de stenen door en vragen ons af hoeveel er eigenlijk liggen. Het zijn er zóveel dat je ze onmogelijk kunt tellen. Een bijzonder begin van onze tocht.
Kok-kala
Daarna rijden we verder naar Kok-kala, waar kleurrijke rotswanden langzaam door wind en water zijn uitgesleten. Verschillende lagen gesteente zorgen voor rode, gele en witte kleuren. Dat is iets wat ons tijdens deze tocht steeds weer opvalt: je rijdt een tijd door een vrij leeg landschap en ineens verschijnt er weer iets totaal anders.
Airakty – Valley of Castles
Aan het einde van de middag bereiken we Airakty. Dit gebied wordt ook wel de Valley of Castles genoemd. En zodra we de eerste rotsformaties zien begrijpen we meteen waarom.
Overal steken grillige pieken omhoog die inderdaad iets weg hebben van oude kastelen. Vanaf het uitzichtpunt kijken we uit over een landschap dat langzaam goud kleurt door het licht van de ondergaande zon.
We blijven een hele tijd zitten, niet omdat er zoveel te doen is maar gewoon omdat het uitzicht zo mooi is. Hier brengen we ook onze eerste nacht door. En eerlijk is eerlijk, mooier wakker worden dan hier wordt lastig.
Tuzbair
De volgende dag rijden we naar Tuzbair. Ook hier verandert het landschap weer compleet. Witte krijtrotsen steken boven de steppe uit en in de verte ligt een enorme zoutvlakte. Door de heiige lucht zien we die helaas niet zo goed als gehoopt, maar de omgeving blijft indrukwekkend.
We lopen langs de rand van de kliffen en kijken uit over de enorme vlakte. Er is bijna niemand en opnieuw valt vooral de stilte op. Geen verkeer, geen huizen en nauwelijks andere toeristen.
Die nacht slapen we in een traditionele yurt. Dat klinkt misschien romantisch, maar in werkelijkheid is het vooral ijskoud en ruikt de yurt behoorlijk naar kameel. Laten we het erop houden dat we deze ervaring nu ook weer van onze bucketlist kunnen afstrepen.
Bokty
Na een koude nacht in de yurt stappen we weer in de 4×4. Vandaag rijden we het Ustyurt Plateau op. Het landschap verandert opnieuw en de afstanden tussen de verschillende bezienswaardigheden zijn groot. Dat geeft helemaal niets, want ook onderweg blijven we ons vergapen aan de uitgestrekte leegte. Soms rijden we een half uur zonder iemand tegen te komen.
Onze eerste stop is Bokty. Midden in de steppe ligt deze eenzame berg. Van een afstand lijkt het niet veel bijzonders, maar zodra we dichterbij komen zien we de verschillende kleuren in het gesteente en de diepe erosiegeulen. Het is zo’n plek waar je eigenlijk niet veel hoeft te doen. Gewoon uitstappen, rondlopen en genieten van de stilte. Het is een mooie opwarmer voor wat later die dag nog komt.
Kyzylkup – Tiramisu Canyon
Niet veel later bereiken we één van onze favoriete plekken van deze tocht: de Kyzylkup Canyon, beter bekend als de Tiramisu Canyon. De bijnaam is niet moeilijk te begrijpen. De witte en roodbruine lagen gesteente lijken inderdaad een beetje op het Italiaanse toetje.
De canyon is ongeveer vijftien kilometer lang en de verschillende lagen zijn miljoenen jaren geleden gevormd. We wandelen door het gebied en blijven steeds weer stilstaan. Overal zien we andere kleuren, vormen en lijnen en telkens als we denken dat we het mooiste gedeelte hebben gezien, verschijnt er weer iets nieuws.
We hadden vooraf al foto’s van de Tiramisu Canyon gezien, maar in werkelijkheid vinden we hem nog mooier. Het is absoluut één van de hoogtepunten van Mangystau en we blijven dan ook behoorlijk lang rondkijken en fotograferen.
Bozzhyra
Daarna rijden we naar misschien wel de bekendste plek van Mangystau: Bozzhyra. Als we vooraf één foto hadden gezien waardoor we naar dit gebied wilden, dan was het wel een foto van deze plek.
Vanaf de verschillende uitzichtpunten kijken we uit over een gigantisch landschap met witte krijtrotsen en de bekende twee scherpe pieken die boven de omgeving uitsteken. Foto’s geven eigenlijk nauwelijks weer hoe groot het hier allemaal is.
We rijden naar verschillende plekken en telkens ziet Bozzhyra er weer anders uit. De ene keer kijken we uit over de bekende pieken en even later staan we boven op een klif met uitzicht over een enorme vlakte. Ondanks dat Bozzhyra steeds bekender wordt, komen we maar weinig andere bezoekers tegen.
Kamperen op een droomplek
Die avond zetten we onze tent op bij Bozzhyra. Qua locatie is het zonder twijfel één van de mooiste plekken waar we ooit hebben gekampeerd. Alleen blijft dat primitieve kamperen toch niet helemaal ons ding. Geen wc, geen douche en slapen op een dun luchtbed, wij worden daar niet heel gelukkig van.
Die nacht blijkt dat we nog een ander probleem hebben. Rond half twee worden we wakker van een stevige wind. Het tentdoek klappert behoorlijk en we zien onszelf in gedachten al met tent en al over de rand van de klif verdwijnen. Gelukkig gaat de wind na een tijdje wat liggen en dommelen we weer weg.
Om half vier begint het echter opnieuw en deze keer nog veel harder. Het tentdoek ligt zo ongeveer op ons, het lawaai is enorm en uiteindelijk begeeft een deel van de tent het. Om kwart over vijf houden we het voor gezien en kruipen we naar buiten. Mooi op tijd voor de zonsopkomst, alleen is daar door de bewolking natuurlijk helemaal niets van te zien.
Het was waarschijnlijk onze slechtste nacht van de reis, maar wel op één van de mooiste plekken.
Een gebied dat snel verandert
Tijdens onze tocht merken we dat Mangystau langzaam verandert. Op één van de plekken wordt al gewerkt aan een hotel en restaurant en er zijn plannen om asfaltwegen aan te leggen naar verschillende bezienswaardigheden.
Voor toekomstige bezoekers is dat natuurlijk gemakkelijk, maar voor de lokale chauffeurs en gidsen heeft het ook een keerzijde. Zij kennen de moeilijke offroadroutes als geen ander en zijn nu onmisbaar om veel plekken te bereiken. Zodra er goede wegen liggen, zal dat veranderen.
Wij begrijpen beide kanten, maar vinden het tegelijkertijd jammer als het ruige karakter van het gebied langzaam verdwijnt. Juist doordat Mangystau nu nog zo afgelegen en lastig bereikbaar is, voelt een bezoek als een echt avontuur.
Praktische tips voor Mangystau
- Trek minimaal vier dagen uit voor Mangystau. De afstanden zijn groot en het zou zonde zijn om te haasten.
- Boek een tour met een lokale gids en een 4×4. Dat maakt de reis een stuk relaxter en je komt op plekken die je zelfstandig waarschijnlijk niet zult vinden.
- Verwacht geen luxe. Je slaapt vaak in tenten of eenvoudige yurts. Dat hoort een beetje bij het avontuur.
- Neem voldoende warme kleding mee. Overdag kan het warm zijn, maar ’s nachts koelt het flink af en er staat vaak veel wind.
- Wil je Mangystau nog zien zoals het nu is? Wacht dan niet te lang. Er worden ondertussen accommodaties gebouwd en nieuwe wegen aangelegd.
Waar overnacht je in Mangystau en Aktau?
Tijdens de tour zelf heb je geen keuze, je slaapt in tenten of eenvoudige yurts op de plek waar de tocht die dag eindigt. Voor de nacht vóór of na de tour in Aktau wel:
- Ustyurt boutique hotel (budget)
Direct aan het strand, met tuin en restaurant, kleinschalig hotel. - Dostyk Business Hotel (middenklasse)
Hoog beoordeeld door gasten, rustig gelegen en een goede nachtrust na dagen in de 4×4. - Rixos Water World Aktau (luxe)
Een resort met een compleet waterpark aan de Kaspische Zee, best een gek contrast na dagen in de lege steppe, maar voor de liefhebber van veel zwembaden en glijbanen een aanrader…
Op naar de bergen
Na vier onvergetelijke dagen nemen we afscheid van Mangystau. We vliegen terug naar de andere kant van Kazachstan. Waar het westen vooral bestaat uit krijtrotsen, canyons en eindeloze steppes, wachten rond Almaty juist groene valleien, bergmeren en hoge bergpassen.
Lees verder in Almaty en omgeving, van bergmeren tot canyons en ruige bergpassen. Of lees over Almaty en de omgeving. Voor alle praktische zaken lees je onze praktische tips voor Kazachstan.
